Posted by: cris | March 18, 2008

Among payag sa bukid (Bahay Kubo)

Among Payag sa Bukid

Mao ni ang payag na gipatukod sa akong bana sa bukid. Dinhi kuno kami magpuyo kung matigulang na kami. Mananum na lang mi ug mais ug mag atiman sa mga punoan diri sa amo umahan.

Kung mananum na kami ug mais, mais na pud ang amo kan on sa bukid. Maayo na kay dili na kami maapektohan sa kanihit sa bugas bisan sa unsang panahon. Sama sa karong panahuna na nagkanihit ug maayo ang bugas.

Ambot lang mag unsa na lang ang uban natong mga paisano na walay ikapalit ug bugas. Kanang NFA rice dinhi sa Cebu is 18.25 per kilo pero ang mais 24-27pesos per kilo. Asa ka ana? Mura og wala na kaayo production ug mais dinhi sa Cebu mao na ingon ang regional director(?) sa DA this morning sa DYAB interview ni Leo Lastimosa, gikan kuno sa Mindanao ang mais. Mao tingali mahal na kaayo.

Ang well milled rice na Ganador is 770pesos na per 25kg pack sa Makro Cebu. Mahal na jud. Nakahinumdum ko na sa una, 1200 pa ang 50kilo sack sa Ganador. Pero di na siya ensakto sa timbang. Kuwangan na siya ug 1/4 kilo up to 2 kilos. Depende lang sa suerte mo.

Pero sa pagka karon, ang akong tan aw mag lisud na jud ang ordinaryong mamumuo sa atong nasud, dili ra dinhi sa Sugbo. So, kung mahal na kaayo ang bugas, sa sud an na lang ta makabawi ini. Mananum ta bisan sa mga kaang lang. Bahalang gamay ra, basta nay maluto na dili na paliton.

Kanang kamungay nuon, dili na siya siguro matanom sa kaang, pero gamay ra pud lugar ang makaon sa punoan sa kamungay, mao na bisan usa ra ka punoan maayong naay tanom sa kada panimalay.

Kanang alugbati, kangkong, galay, sibuyas dahunan, pechay, hasta talong, mahimo mang itanom sa kaang. Naa bitaw ko tanum na talong ug kamatis sa kaang (kana bang mga recycled plastic container ra pud). Kinahanglan maningkamot gyud ta na makatanum ug utanon na pirmi nato kan on. Libre na, healthy pa.

Going back to my payag sa bukid, maglisod tingali ko ug puyo sa bukid ug dugay, labina puwerting layua ning among umahan. Maabot nuon sa sakyanan ug habal habal, hasta mga trak. Pero lisod gihapon kay layo man sa lungsod. Mamalit lang kami tingali sa merkado sa among mga kinahanglanon na wala sa bukid mga kaduha sa usa ka bulan.

Wala pa ra bay water system didto. Importante kaayo ang tubig kay unsa na lang ang gamiton sa adlaw-adlaw? Naanad ra ba ta na mangabli lang ug gripo kung mag kinahanglan ug tubig.Pero ingon ang ako bana hapit na makaabot sa amo dapit ang tubig. Under negotiation na daw. Mga lima ka tuig na lang siguro (?).

Guapo nuon ang lugar kay duol man sa vegetable highway na gipa trabaho ni Gov. Gwen Garcia. Hinaot unta di na madugay ang development sa water system.

view from the road

Wala pa man mahuman ning payaga. Pero okay ra kay dugay pa man mi matigulang (hehehehehe). Daghan pa ang kinahanglan. Wala pay nagpuyo ning payaga pero nakawatan na. Gikawat ang rechargeable drill na gibilin didto sa mga panday. Ambot ngano gibilin pud nila didto sa payag ang tools na gigamit nila.

masitas

Ning mga masitas na marigold didto makit an sa balay sa akong brother in law. Ang iyang balay, sigbit ra pud sa among umahan. Kining marigold, maayo ni siyang companion plant sa imo vegetable garden aron ma ilad nimo ang mga mananap na mukaon sa imong mga talanom. Maayo pud kuno ning marigold na para kontra sa mga lamok sa garden labi ning panahona na daghan ang lamok na nag lupad lupad. (imagine, kada abli sa among screen door naay makalusot na lamok ).

kamangahan

Mao ni ang kamangahan. Ang amo pirmi lalisan sa ako bana is chemical flower induction ug organic flower induction and maintenance. Ako kay gusto man jud ko organic farming para safe sa tanan, sa mga kasilinganan sa pagka karon, ug sa amo kung magpuyo na kami didto. Dili ra ba ta kahibalo sa mga kadaot na makuha nato tungod ra aning mga chemicals na gipang gamit sa farming. Mao pud tingali na DAGHAN na kaayo ang mga special children karon. maka contribute gyud ang mga chemicals sa atong mga pagkaon sa utok ug development sa mga bata. I’ll fight for what I believe. Mahimo na ra ba ning spray an kay mag 6 years naman ning mga punoan.

kalubinhan

Ang kalubinhan (view from the mango area). Sa lubi nuon, wala kami’y lalisan kay organic man gyud ni. Chicken manure, Asin ug daro ra man ang importante sa lubi. Kana, way problema. Labi na karon na mahal na kaayo ang lubi. Ang kopras lang is 23pesos per kilo didto sa farm. Dinhi pud sa syudad tag 30pesos ang kilo sa kinagod na lubi. Naghimo pud kami ug Virgin coconut oil, kanang para gamit ra namo. Pero tungod sa layo ang bukid, diri lang sa ko namalit ug kinagod na lubi sa syudad. Kung makalugar, mokuha ra mi ug lubi sa bukid.

kalubinhan

Kalubinhan (view from the road). Naka inter-crop ni ug bananas, Di pa lang makita kay gagmay pa. Tanuman pud ni ug mais. Sa pikas side sa farm, dagko na ang mga punoan sa saging.


Responses

  1. hello! kumusta! nakita nako imong payag cute sad. ganahan sad ko mopuyo sa bukid kanang simple lang gyod nga kinabuhi dili complicated. imong gininhawa presko nga hangin. taga cebu sad ko maayo kay naa pa say nahabilin nga mga lugar nga ingon ani sa ato

  2. Eda, hello, too. This is in Bae, Sibonga. 22 kms from the poblacion.

  3. hi cris kumusta! sorry gyod nga karon pa ko na ka reply nimo wala man nako makuha ang imong response karon man lang. na enjoy gyod nako ang imong storya. ganahan gyod ko ug simple life organic fruits and vegetables. bilib ko sa imong knowledge parte sa agriculture. I learn a lot from you.

  4. hi eda,

    salamat. hope to meet you one day.

    cris

  5. naa tao ani nga payag? puide me mo rent for a shoot?

    • naa man nagpuyo diha sheila pero layo man gud kaayo na. 80kms gikan sa syudad. nya dili ba layu ra na para sa imo?


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: